BLOG: Wedi angen adeiladwr, plymwr neu drydanwr...?

Dydd Iau 05 Ebr 2018

...byddwch yn gwybod pa mor bwysig yw cael rhywun medrus i wneud y gwaith.

Os ydych erioed wedi bod angen adeiladwr, plymwr neu drydanwr, yna byddwch yn gwybod pa mor bwysig yw cael rhywun medrus i wneud y gwaith.

Mae angen i unrhyw un sy'n cyflawni gwaith o natur dechnegol fod wedi'i hyfforddi'n llawn ac yn gymwys yn y sgiliau angenrheidiol i gyflawni ei dasgau mewn modd proffesiynol. Wedi'r cyfan, fyddech chi ddim am i unrhyw un ddod i drwsio problem yn eich cartref, fyddech chi?

Dyna lle mae cymwysterau galwedigaethol yn helpu. Cymwysterau galwedigaethol yw'r rheini sy'n asesu gwybodaeth, dealltwriaeth a sgiliau sy'n ymwneud â meysydd penodol o waith.

Ac mae'r math o waith sy'n cael ei gwmpasu gan gymwysterau galwedigaethol wir yn helaeth. Meddyliwch am bobl rydych yn eu hadnabod sy'n gweithio ym meysydd adeiladu, gofal iechyd, gwasanaethau ariannol, twristiaeth, peirianneg – mae'r rhestr bron yn ddiddiwedd – ac mae angen i bob un gael cymhwyster.

Yma yn Cymwysterau Cymru rydym yn cymryd cymwysterau galwedigaethol o ddifrif. Maent yn cynnig llwybr clir i ddewis person o gyflogaeth ac maent yr un mor bwysig â chymwysterau cyffredinol fel TGAU a Safon Uwch.

Rydym wedi mabwysiadu agwedd gadarnhaol at gymwysterau galwedigaethol. Oherwydd ein bod yn eu gwerthfawrogi cymaint rydym wedi neilltuo adnoddau sylweddol i gyfres o adolygiadau, gan edrych ar y cymwysterau sydd ar gael mewn sectorau cyflogaeth gwahanol i wneud yn siŵr eu bod yn adlewyrchu'r sgiliau sydd eu hangen ar gyflogwyr.

Nid dod o hyd i broblemau gyda'r system bresennol yw ein nod; yn hytrach y nod yw tynnu sylw at yr amrywiaeth o gymwysterau sydd ar gael, a'u hansawdd, i weld a ellir eu diwygio neu eu gwella mewn rhyw ffordd.

Mae'r adolygiad diweddaraf a gyhoeddwyd gennym, Adeiladu'r Dyfodol, yn edrych ar y cymwysterau sy'n gysylltiedig â'r diwydiant adeiladu a'r amgylchedd adeiledig.

Dyma un o sectorau cyflogaeth blaenoriaethol y wlad. Amcangyfrifir bod tua 13,000 o gwmnïau adeiladu a'r amgylchedd adeiledig yng Nghymru yn cyflogi dros 130,000 o bobl ac yn cyfrannu 6.5 y cant o Werth Ychwanegol Gros y wlad.

Gwnaeth ein tîm o adolygwyr dreulio 15 mis yn cyfweld â chyflogwyr, addysgwyr a dysgwyr yn fanwl er mwyn cael eu barn am gyflwr cymwysterau yn y sector adeiladu a'r amgylchedd adeiledig cyn llunio cyfres o gasgliadau.

Gellir nawr graffu ar ein hadroddiad manwl a byddwn yn gwahodd pawb sy'n ymwneud â'r sector, o ddysgwyr i gyflogwyr, i leisio eu barn am ein canfyddiadau.

Mae cynigion allweddol yr adroddiad yn cynnwys comisiynu:

  • cymwysterau newydd ar gyfer dysgwyr rhwng 16 a 19 oed ar gyrsiau amser llawn mewn adeiladwaith a gwasanaethau adeiladu mewn addysg bellach;
  • cymhwyster prentisiaeth newydd ar gyfer y sector.

 

Mae'r canlynol ymhlith rhai o'r materion y tynnir sylw atynt yn yr adroddiad:

  • gall yr iaith a ddefnyddir mewn profion ysgrifenedig fod yn aneglur i ddysgwyr;
  • gall asesiadau fod yn ailadroddus ac yn ormodol;
  • gall y broses sicrhau ansawdd asesu fod yn anghyson;
  • gall prentisiaethau fod yn rhy fyr – llawer yn fyrrach na'r rhai mewn gwledydd eraill;
  • mae rhai sgiliau, megis gweithio gyda cheblau wedi'u hinswleiddio â mwynau, wedi'u dileu o'r cymwysterau er gwaethaf y milltiroedd lawer o geblau sydd i'w cael mewn cartrefi ledled y wlad o hyd y mae angen i drydanwyr allu eu hatgyweirio;
  • nid oes digon yn cael ei wneud mewn ysgolion o ran rhoi cyngor ar yr amrywiaeth eang o swyddi sydd ar gael mewn crefftau galwedigaethol. Mae'r pwyslais ar gymwysterau academaidd a'r canfyddiad bod crefftau yn israddol.

 

Nid yw'r un mater a godwyd yn ein hymchwil yn anorchfygol. Gan eu bod bellach wedi'u dwyn i'n sylw, rwy'n hyderus, drwy weithio mewn partneriaeth â phawb sy'n rhan o'r sector, y gallwn ddod o hyd i ffyrdd o ddatrys y materion hyn a gwella'r cymwysterau sydd ar gael yng Nghymru.

Caiff unrhyw un sydd â diddordeb mewn gwella cymwysterau sy'n gysylltiedig ag adeiladu ei annog i ymateb i'r ymgynghoriad ar ein cynigion.

Cynhelir yr ymgynghoriad tan ddydd Gwener, 13 Ebrill a gellir dod o hyd iddo yma.

 

Cassy Taylor

Cyfarwyddwr Cyswllt, Cymwysterau Galwedigaethol

Cymwysterau